.
پناهگاه حیات وحش
جاسب دلیجان
جاسب منطقه ای کوهستانی به وسعت 17100 هکتار است که در منتهی الیه جنوب شرقی استان مرکزی ، در شمال نراق از توابع شهرستان دلیجان واقع شده است . این منطقه از نظر موقعیت جغرافیایی در حد فاصل 50 درجه و 45 دقیقه تا 50 درجه و 58 دقیقه طول شرقی و 34 درجه و 1 دقیقه تا 34 درجه و 9 دقیقه عرض شمالی قرار گرفته است . سیمای طبیعی منطقه متشکل از کوههای خشک صخره ای ، دره ها ، تپه ماهورها ، کوههای استپی تا دشتی متغیر است . بلندترین ارتفاع آن قله ی کوه ولیجا با ارتفاع 3151 متر و حداقل ارتفاع آن در تنگه ی رودخانه ی ازنا با ارتفاع 1800 متر از سطح دریا منظره های متفاوتی را بوجود آورده است . میزان بارندگی متوسط سالانه ی این محدوده 295 میلیمیر در سال و متوسط درجه حرارت سالانه ی آن 5 تا 15 درجه ی سانتیگراد برآورد شده است . منطقه ی جاسب محل اتصال رویشگاه زاگرس شمال غربی با ارتفاعات ایران مرکزی است و از تنوع گیاهی قابل توجهی برخوردار است . پوشش گیاهی منطقه شامل گونه های بالش وش و پشته ای و علفی است .در مجموع 139 گونه ی گیاهی از 35 خانواده در این منطقه شناسایی شده است . بنه ، بادام کوهی ، زالزالک ، انجیر وحشی ، زرشک ، گون ، هزارخار ، چوبک ، گل ماهور ، ریش بز ، زنبق بیابانی ، جارو علفی و گل قاصد مهمترین گونه های گیاهی منطقه هستند . این منطقه بدلیل شرایط کوهستانی دارای زیستگاههای جنگلی ، خشکی پسند ، مناطق مرتفع و صخره ای است . زیستگاه جنگلی در بخش بسیار محدودی از اراضی غربی و جنوب غربی این منطقه به صورت نوار باریکی به سمت شمال شرقی منطقه پیش می رود . مناطق مرتفع و صخره ای شامل ارتفاعات کوه آل ، کوه تخت و کوه ولیجا است . حیات وحش منطقه شامل قوچ ومیش،کل و بز،پلنگ،گرگ،گراز،تشی،خارپشت، روباه،خرگوش،دوپای کوچک،کبک،تیهو،بلدرچین،قمری،سبزقبا،چکاوک کاکلی،شاه بوف،سارگپه،عقاب دوبرادر،دلیجه و انواع جوندگان و خزندگان است در سال 1381 شورای عالی حفاظت محیط زیست این منطقه را پناهگاه حیات وحش اعلام نمود.

راسوند شازند
منطقه ی راسوند یا راسبند با وسعت 10617 هکتار در جنوب غربی استان مرکزی و در 1 کیلومتری جنوب شهر شازند واقع شده و فاصله ی آن از شهر اراک 32 کیلومتر است . این منطقه از سال 1381 به عنوان پناهگاه حیات وحش معین شده ، از نظر موقعیت جغرافیایی در حد فاصل 49 درجه و 22 دقیقه تا 49 درجه و 31 دقیقه طول شرقی و 33 درجه و 47 دقیقه تا33 درجه و 55 دقیقه عرض شمالی واقع شده . راسوند منطقه ای کوهستانی که به صورت رشته کوهی مایل از شمال غرب به طرف جنوب شرقی کشیده شده است . قله ی شهباز بلندترین قله ی استان مرکزی با ارتفاع 3380 متر و همچنین کوههای سفیدخانی و شاه زند در این منطقه واقع شده اند . منطقه ی راسوند طیفی از زیستگاههای مختلف نظیر صخره ها،دره ها،تپه ماهورها،غارها،مراتع،کشتزارها و انواع بوم سازگان های انسان ساخت را در بر می گیرد . حیات وحش منطقه شامل:کل و بز،قوچ و میش،پلنگ،گرگ،روباه،شغال،گراز،کفتار،خرگوش،تشی و پرندگانی مانند کبک،تیهو،عقاب صحرایی،سارگپه،قرقی،دلیجه،جغد،باقرقره،دارکوب و از خزندگان افعی قفقازی،مار شاخدار،مار کوتوله و...است.
پوشش گیاهی منطقه از انواع مختلف گیاهان علفی،بوته ای،درختچه ای و درختی تشکیل شده که از میان 223 گونه ی گیاهی شناسایی شده در این محدوده 25 گونه ی علفی،158 گونه ی بوته ای،11 گونه ی درختچه ای و 9 گونه ی درختی است .گونه های غالب منطقه شامل:کیکم،بنه،یال اسبی،گون،دافنه،گل گندم،کنگر،فرفیون،زول،لاله و...است
* * * حمایت از کالای ایرانی * * *